Dijital Okuryazar Ne Yapmalıdır?

Geçtiğimiz haftalarda dijital okuryazarlığın tanımından kısaca bahsetmiştim. Şimdi konuyla alakalı daha fazlasını öğrendiğimize göre bu kavramı biraz daha açmak, didiklemek, parçaponçik etmek isterim.

Dijital Okuryazar Ne Yapmalıdır?

İlk olarak, kendini dijital okuryazar diye tanımlayan kişi, uygun platformlarda, doğru aramalar yapabiliyor olmalıdır. Çeşitli kaynakları ihtiyacına göre kullanmasını bilmelidir. Konu hangi alanla ilgili? Akademik mi bilimsel mi? Google’da mı aramalı, okulun veri tabanında mı? Yoksa ikisi de mi? Dijital okuryazar kişi nerede ne arayacağını bilerek zaman kazanır. Sonrasında ihtiyacına yönelik nasıl arama yapacağını da bilmeli. Filtreleme, doğru kelimeler kullanma ile istenilen sonuca kısa ulaşılabilir. Sonrasında ihtiyaca uygun bir formatta analizini yazabilmelidir. Mesela bu konuda kullanılan dil ve format çok önemlidir.

Gözlem yapmak da önemli,

Aynı günlük hayatta yaptığımız gözlemler gibi kaynak oluştururken veya analiz yaparken de gözlem yaparak bir de kendi filtresinden geçirmelidir dijital okuryazar kişi. Gazetecilikte olduğu gibi 5n1k sorularından yararlanabilir, veya konuyla ilişkin kendi sorularını hazırlayabilir. Eğer metin kendi sorduğu soruların cevabını veriyorsa, başarılı olmuş demektir.

Bilgi Okuryazarlığı

Bilgi okuryazarlığı, bilgiye ihtiyaç duyulduğu veya duyulacağı zamanı fark etme, tahmin etme, buna yönelik problem çözme, değerlendirme yeteneğidir. Doğruluk, ,geçerlilik, güvenilirlik gibi süzgeçlerden geçirilerek sunulmalıdır. Bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olmayın.

Bilgi okuryazarı, edindiği bilginin güvenilirliğini sorgular, farklı kaynaklardan analiz ettiği bilgiyi sentezler. Günceldir ve kendini güncel tutar. Kendini sorgular ve kendine karşı eleştirel yaklaşır.

Veri Okuryazarlığı

Burada öncelikle bir piramitten bahsedeceğim, veri piramidi. Her şeye de bir piramitleri var vallahi dediğinizi duyar gibiyim 😀 Veri, işlenmemiş bilgi anlamına geliyor. Bu nedenle pramidin en altında bulunur. Piramidin bir üst katında enfrormasyon bulunur. Sonrasında bilgi ve bilgelik gelir.

Kısaca toparlayalım!

Veri okuryazarlığı verileri işleyebilme, değerlendirme, değiştirme, sunabilme yeteneğine verilen isimdir. Bilgi okuryazarlığının temel taşıdır. Tablolar ve analizleri rahatça çözümler, verilerin yanlış sunulduğunu veya yanıltıcı bir şekilde kullanılıp kullanılmadığını rahatça ayırt eder. 

Bilgisayar Okuryazarlığı

Bilgisayarların ve yazılımların nasıl kullanılacağına dair bir anlayıştır. 

Medya Okuryazarlığı

Doğru bilgiye erişme, bilgiyi doğru kullanma, çeşitli bilgilere erişme, iletme becerisidir. Hem basılı hem de elektronik medyayı çözümleyebilir. Genel olarak medya ve medya içeriğini genel olarak anlama ve eleştirme üzerine gelişmiştir. Kalite ve doğruluğu eleştirmek, medya mesajlarını üretildiği ve tüketildiği bağlamları taktir etmek, medyayı nasıl yorumladığını anlamak, çeşitli iletişim sistemlerinin farkında olmak medya okuryazarının başlıca yetenek ve sorumluluklarındandır.

Görsel Okuryazarlık

Temel tanımı görsel imgeler yaratma, tanımlama ve okuma becerisidir.

3 başlıkta incelenebilir,

1- Resimli veya grafik görüntülerle sunulan bilgileri okuma, yorumlama ve anlama becerisi
2- Her türlü bilgiyi iletilebilir olması için resim, grafik vb formlara dönüştürebilme yeteneği
3- Karşılaştığımız doğal ve yapay simgeleri ayırt ederek yorumlayabilme yeteneği

Olarak inceleyebiliriz.

Teknoloji Okuryazarlığı

Bir bireyin dijital bir ortamda bir bilgiyi, edinme, değerlendirme, iletme becerisidir. Bu kişiler dijital içerik hakkında her şeyi ağlar ve yeni teknolojilere rahatça ayak uydurabilirler.

One response

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir